← News
Reportage · Tradities·7 min leestijd

De kerstmarktoorlog herbegint: de kerststal verdeelt Brussel opnieuw

Elke november hetzelfde liedje: nog voor de eerste glühwein scheurt Brussel zich op Facebook. Traditie of creatie? « Kerstmis » of « Winterpret »? Dit jaar herbegint de oorlog met de nieuwe kerststal op de Grote Markt. De feiten, de kampen en alles wat je moet weten vóór de opening op 27 november.

De traditionele kerststal op de Brusselse Grote Markt in december 2024: stal met rieten dak, figuren van de geboorte en verlichte gevel
De kerststal « van vroeger » op de Grote Markt, december 2024 — die velen terugwillen. Foto: Bernard Lee · Wikimedia Commons · CC0
Bernard Frisque
DoorBernard FrisqueVerantwoordelijke uitgever — Election.brussels
7 min leestijd

Deel dit artikel

Auto-preview: titel, samenvatting en officiële afbeelding van het artikel.

Er zijn Brusselaars die wachten op de kerstboom, anderen op het reuzenrad… en sommigen op de kerststal, de vinger op de knop « reageren ». Op 26 oktober stelde ik de vraag zonder omwegen in de Facebookgroep « Amis de Bruxelles »: #TEAM TRADITIONEEL (« geef ons de kerstmagie terug ») of #TEAM ARTISTIEK (« Brussel durft »)? (Facebook, BXLpositive). Drie weken later is het antwoord duidelijk: de kerstmarktoorlog is niet voorbij, hij is net herbegonnen.

Flashback 2025: de kerststal zonder gezicht die de Grote Markt deed beven

Eind november 2025 vervangt de Stad haar zwaar beschadigde traditionele stal door een kerststal van de Brusselse kunstenares Victoria-Maria: levensgrote figuren in gerecycleerde stoffen, met gekleurde lappen in plaats van gezichten, onder een witte doorschijnende structuur. De keuze werd afgestemd met de kerkelijke overheden (MR, RTBF). Aangekondigde kostprijs: 65.000 euro, voor een gebruik van vijf jaar (RTL Info).

Het vervolg kent iedereen. « We raken de bodem… en we blijven graven », reageert Rode Duivel Thomas Meunier (DH). Georges-Louis Bouchez eist: « Geef ons onze kerststal en onze kerstmarkt terug »; Sophie Rohonyi (DéFI) antwoordt dat het stadscollege van PS, MR en Les Engagés het werk koos en behield (DH). Op 29 november wordt het lappen hoofdje van het kindje Jezus gestolen (RTBF); het verhaal gaat de wereld rond tot bij persbureau AP (AP News). De burgemeester blijft de installatie toen steunen (DH).

2026: Brussel kiest voor hout… en voor Béarn

Gepland voor vijf jaar, heeft de stoffen kerststal het dus maar één seizoen op de Grote Markt uitgehouden. Voor Winterpret 2026 komt er een Baskisch-Béarnse kerststal, meegebracht door de eregastregio: 11 levensgrote figuren in een schuur ontworpen door een Baskische architect (RTBF). De bijna twee meter hoge beelden werden door leerlingen van het Lycée des Métiers d’Art in Coarraze uit oude spoorbielzen gesneden; de schuur wordt gebouwd door de Compagnons du Tour de France uit Anglet (La Libre, RTBF).

Naast de Heilige Familie: bewuste knipogen, zoals de Béarnse voddenraper, de Baskische kolenbrander Olentzero met baret, een Béarnse koe, schapen uit de Pyreneeën… en voor Brussel een smeerder met zijn kruiwagen, een gilde uit de 16e eeuw waaraan een beeld op de Kleine Zavel herinnert (La Libre). Detail dat nu al doet praten: het kindje Jezus slaapt in een schildpadschild, verwijzing naar koning Hendrik IV (DH). De kerststal blijft drie edities en wordt op 27 november ingehuldigd (7sur7).

En het geld? 38.000 euro productiekosten, bevestigt het kabinet van schepen van Toerisme Nawal Ben Hamou (PS), dat benadrukt dat er « geen overheidsgeld besteed » wordt: de eregastregio Béarn-Baskenland neemt het bedrag voor haar rekening (L’Avenir).

65 000 €

stoffen kerststal 2025, gepland voor 5 jaar

RTL Info

38 000 €

houten kerststal 2026, betaald door Béarn-Baskenland

L’Avenir

11

levensgrote figuren, bijna 2 m

RTBF

≈ 4 M

bezoekers per jaar op Winterpret

RTBF

En het begint opnieuw: motie in de gemeenteraad, onbehagen in de meerderheid

Lang heeft het niet geduurd. Gemeenteraadslid Mourad Maimouni (Team Fouad Ahidar) kondigt een motie aan voor de terugkeer van een traditionele kerststal, zoals vóór 2025: « De Stad Brussel heeft een probleem met religie. Dat deden ze ook door de "kerstmarkt" om te dopen tot "Plaisirs d’Hiver". Dat kwetst mensen » (DH, 21 News). Opvallend, aldus 21 News: het raadslid noemt zichzelf moslim en verdedigt christelijke tradities als Brussels erfgoed.

Bij de MR is het onthaal terughoudend. « Niet zo erg als vorig jaar, maar toch. Het is triest. De Grote Markt verdient beter dan een kegelspel », zegt een anoniem geciteerde liberale verkozene (21 News, naar de DH). Bij de Stad beschrijft de DH een « krampachtige stilte » (DH).

Op Facebook heeft iedereen een mening

Onder de post « Minder polemiek? » van RTL info van 6 november betreuren de eerste reacties al een kerststal die « afwijkt » van de katholieke voorstellingen (Facebook RTL info). Onder het artikel van Sudinfo antwoorden twee Brussels live op elkaar: « Kerstfeest, geen "Plaisirs d’Hiver" » aan de ene kant, « we leven in de 21e eeuw » aan de andere (Sudinfo). Het debat is niet langer alleen esthetisch: het raakt aan identiteit, tradities en de plaats van religie in de openbare ruimte.

#TEAM TRADITIONEEL

Een kerststal moet op een kerststal lijken: stal, figuren, herkenbare Heilige Familie. De naam « kerstmarkt » mag luid klinken.

Onder meer verdedigd door Team Fouad Ahidar en een deel van de MR (21 News).

#TEAM ARTISTIEK

Brussel is een creatieve hoofdstad: de kerststal mag verrassen, de gastregio vertellen, traditie en lokale geschiedenis mengen.

Dat is de gok van de Béarnse makers: « We hopen dat onze visie bevalt » (La Libre).

« Winterpret »: een naam van… 25 jaar oud

Het verwijt komt elk jaar terug: de Stad zou de kerstmarkt « omgedoopt » hebben. De feiten: de editie 2026 is de 25e van Winterpret (BXLpositive). De naam begeleidt het evenement dus al een kwarteeuw, in drie talen: Plaisirs d’Hiver, Winterpret, Winter Wonders. En de kerstboom, de kerststal en de Kerstman zijn er nog altijd.

De verlichte chalets van Winterpret in het centrum van Brussel, december 2025
De chalets, december 2025 · Bernard Lee · Wikimedia Commons · CC0
Het rood verlichte reuzenrad van Winterpret, december 2025
Het reuzenrad, december 2025 · Bernard Lee · Wikimedia Commons · CC0
Een oude verlichte draaimolen op de Brusselse kerstmarkt, december 2025
De draaimolen, december 2025 · Bernard Lee · Wikimedia Commons · CC0

Kerstmarkt 2026: alle praktische info

  • Data: van vrijdag 27 november 2026 tot zondag 3 januari 2027 (38 dagen).
  • Openingsuren: elke dag van 12 tot 22 uur; sluiting om 18 uur op 24 en 31 december en 3 januari, zonder klank- en lichtspel op die drie dagen.
  • Toegang: gratis · meer dan 200 chalets in het centrum.
  • Eregasten: Béarn Pyreneeën en Baskenland, met een Baskisch-Béarns dorp op het Beursplein.
  • Parcours: Grote Markt, Muntplein, Beurs, Sint-Katelijne, Vismarkt, De Brouckère.
  • Programma: reuzenrad, schaatsbaan, curling, attracties, klank- en lichtspel op de Grote Markt.
  • De kerstboom: komt uit Jabbeke (West-Vlaanderen), geplaatst op 19 november en verlicht op 27 november vanaf 18 uur (Stad Brussel).
  • Nog te volgen: persconferentie van de Stad op 17 november.

Volledige gids in 100 talen · marchedenoel.brusselsDe volledige gids van BXLpositiveOfficiële praktische infoOfficiële kaart van de chalets

Methode: feiten uit Belgische en internationale media (RTBF, DH, La Libre, L’Avenir, 7sur7, Sudinfo, 21 News, RTL Info, AP), de MR, de Stad Brussel en de gids van BXLpositive, geraadpleegd op 15 november 2026. Facebookreacties worden samengevat zonder privépersonen te citeren. Foto’s: Bernard Lee, Wikimedia Commons, publiek domein (CC0). De Stad Brussel, Brussels Major Events, de vermelde partijen en personen kunnen hun recht van antwoord uitoefenen.

Deel dit artikel

Auto-preview: titel, samenvatting en officiële afbeelding van het artikel.