Is het imago van Brussel naar de knoppen?

Het recht om te betogen is heilig. Deze reportage betwist dat niet. Ze stelt een andere vraag: hoe vaak kan Brussel de vernielingen van anderen nog slikken voor haar imago definitief barst?

Vrijdag 9 oktober: de vakbondsgolf… en de relschoppers

Onder de slogan « Blijf uit onze zakken » stapten ABVV en ACV van het Centraal Station naar het Zuidstation tegen de begrotingsplannen van de federale regering: 30.000 mensen volgens de politie, 50.000 volgens het ABVV (RTBF). Aan de rand van de stoet maakten gemaskerde jongeren barricades en projectielen van straatmeubilair; fietsen, steps en vuilnisbakken werden in brand gestoken, een MIVB-bus vernield (RTBF). De politie sprak nadien van een duizendtal relschoppers en meer dan honderd aanhoudingen (RTBF, politiecijfers).

Handelaars in de vuurlinie

De getuigenissen de dag nadien zijn veelzeggend. Aan Brussel-Centraal moest de Carrefour al om 10.30 uur sluiten; « als ze waren binnengeraakt, was het erger geweest », vertelt het personeel. Aan hotel Concorde bij Brussel-Zuid probeerden relschoppers de plantenbakken aan de ingang mee te nemen om mee te gooien (HLN).

Poppy toont de paradox: een recorddag aan ritten door de stilgevallen metro, daarna acht vernielde wagens, waarvan twee uitgebrand. De commercieel directeur spreekt van verliezen die niet door verzekeringen gedekt zijn en hoger liggen dan de opbrengst van die historische dag (21 News).

En de restaurants? Tot op vandaag is geen geconsolideerd cijfer over annuleringen of omzetverlies in de Brusselse horeca gepubliceerd. Wij verzinnen het niet. Het duidelijkste signaal komt van UCM: minder klanten of reservaties volstaan op zich niet om tijdelijke werkloosheid wegens overmacht te rechtvaardigen (UCM). Met andere woorden: de lege zaal op een rellenvrijdag betaalt de uitbater vaak alleen.

Zaterdag 17 oktober: opnieuw, zonder toestemming

Deze keer was er geen aanvraag bij de burgemeester: de samenkomst was niet toegelaten. Uit voorzorg werden deelfietsen en -steps al vanaf donderdag weggehaald (BruxellesToday). De motieven waren divers: maatregelen in het onderwijs, kritiek op het politieoptreden van 9 oktober, het federale beleid (RTBF).

500 à 600 betogers bereikten de Europa-esplanade; rond 12.30 uur traangas en waterkanon. Barricades met werfhekken, brandende fietsen in Anderlecht, schade in de Marollen en de zetel van de Brusselse PS-federatie aangevallen, ruiten ingeslagen (DH / Belga). Een auto werd op zijn dak gelegd (Brussels Times). De schermutselingen liepen tussen 18 en 19 uur door tot aan de Beurs; rond 20 uur keerde de rust terug, een tiental aanhoudingen (7sur7 / Belga). Dezelfde dag zette de « dag van de woede » Parijs en andere Franse steden in vuur en vlam (RTL Info).

De PS noemde de plundering van haar zetel « onaanvaardbaar » (7sur7). Minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin hekelde « puur en eenvoudig geweld » (BruxellesToday), nadat hij op 9 oktober een politioneel en strafrechtelijk antwoord « in verhouding tot de schade » had beloofd (RTL Info). Georges-Louis Bouchez wil de vakbonden « financieel responsabiliseren »: « wie breekt, betaalt » (21 News).

Waarom nooit in Gent of Antwerpen?

De vraag ligt op tafel en is legitiem. Eerst de feiten: grote nationale betogingen viseren de federale regering, waarvan de instellingen in Brussel zetelen. De hoofdstad is ook het spoorknooppunt van het land. Het geweld is niet uitsluitend Brussels: ook Luik en Charleroi kenden de voorbije weken ontsporingen (21 News), en op 17 oktober waren er schermutselingen aan Luik-Guillemins (RTBF). Op 9 oktober lag ook de metro in Antwerpen stil (21 News).

Maar geen enkele geraadpleegde reportage meldt een nationale stoet of vergelijkbare rellen in Gent of Antwerpen in deze periode. Resultaat: Brussel dient als nationaal decor voor het protest, en haar handelaars, vervoer en imago betalen de rekening.

Methode: feiten uitsluitend uit Belgische media en beroepsorganisaties, geraadpleegd op 18 oktober 2026. Er wordt geen cijfer over horecaverlies gegeven bij gebrek aan gepubliceerde gegevens. Vermelde federaties, vakbonden, partijen en handelaars kunnen hun recht van antwoord uitoefenen.